Soyadlarımız: CUENCA - KUENKA; KARMONA - CARMONA;VALENSİ

CUENCA - KUENKA

Cuenca İspanya’da Kastilya1 bölgesinde bir kenttir. Emevi egemenliğinde rahat bir yaşam sürdüren Yahudiler bölgenin 1177’de Hristiyanlar tarafından geri alınmasından sonra yasak ve kısıtlamalarla karşılaştı. 1355 yılı Yahudi karşıtı olayları, kent yöneticilerinin de katıldığı 1391 pogromu, 1489 yılından itibaren de Engizisyon ile büyük kayıplar veren Cuenca Yahudilerinin 1492 fermanı ilan edildiğinde gösterilerde bulunduğu ifade edilir2. Konversolar hakkında 1725 yılına kadar süren Engizisyon uygulaması sırasında binlerce kişi yakılarak yaşamını yitirdi.

Cuenca (Kuenka) soyadına özellikle Osmanlı İmparatorluğunda rastlanır.

KARMONA - CARMONA

Kökeni İspanya’da Endülüs özerk bölgesinde Sevilya’ya 30 dakika mesafede Carmona kentidir. 11. yüzyılda Berberi egemenliğinde ticaretle uğraşan ve çok gelişmiş Yahudi toplumu 1319 yılında Hristiyanların gelmesiyle yasak ve kısıtlamalarla karşılaştı, 1391 yılı Yahudi karşıtı halk hareketleri ve pogromu sonucu yıkıldı. Kalabilen Konversolar da 1473 - 74 olayları sonucu yok oldu. Halen San Fernando Meydanının solunda Calle de la Juderia adlı bölgede eski Yahudi yaşamı kalıntılarına rastlanabilmekte3.

Özellikle Balkanlarda rastlanan bu soyadını taşıyan Türk Yahudileri arasında iki ünlü kişiyi: Maliyeci Behor Karmona4 ile El Jugeton’un kurucusu ve başyazarı gazeteci Elia Karmona’yı5 anımsayalım.

VALENSİ

Coğrafi kökenli Valensi soyadı İspanya’da 11. yüzyıldan beri Yahudilerin yaşadığı ve geliştiği Akdeniz sahil kenti Valensiya (Valencia) ile bağlantılıdır. Valencia 1492 Fermanında belirtilen çıkış limanlarından biriydi6.

Bet Hatefutsot’un öngördüğü bir diğer olasılık da soyadının, Fransa’nın güneydoğusunda Drôme bölgesinde, Yahudilerin 13. yüzyıldan beri yerleştiği Valence kentiyle ilintisidir7.

İbranice yazılımda ‘b’ ile ‘v’ sesleri arasındaki ilinti dolayısıyla bu soyadına bazı belgelerde Balensi olarak da rastlanmakta.

 

1 Kastilya İspanhyolca ‘kaleler yöresi’ anlamına gelmekte olup Osmanlıca ‘Kaştâle’ olarak anılır.

2 Haim Beinart/Yomtov Assis, “Cuenca”, Encyclopedia Judaica, 2008; dbs.bh.org.il/familyname/cuenca.

3 Hosé Luis Lacave, Guia de la Espana Judia, Ediciones El Almendro, Cordoba, 2000, s.108

4 Ayrıntılı bilgi: Naim A. Güleryüz, Bizans’tan 20. Yüzyıla Türk Yahudileri, 2012, s.143-144.

5 Ayrıntılı bilgi: Naim A. Güleryüz, Türk Yahudi Basını Tarihi, 2015, s. 73-76 ve 174-176.

6 Joseph Toledano, Une Histoire de Familles, Jerusalem, s. 830.

7 dbs.bh.org.il/familyname/valensi

 

 

İLGİLİ HABERLER

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın