5 Ağustos 2021 Perşembe 20:02

Soyadlarımız: Bali ve Saranga

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 4600 görüntüleme
7 Kasım 2018 Çarşamba

 BALİ

Bali sözcüğü ilk okunuşta Uzakdoğuda Endonezya’ya bağlı ve mutluluk, tatil, balayı merkezi olan yöreyi anımsatırsa da bu yaklaşım herhalde konumuz dışındadır. Değişik hipotezlere gelince:

Köken bilimci Heinrich Guggenheimer Türkçe ‘bal’ sözcüğüne atıf yapmaktaysa da bu soyadının menşeini herhalde daha gerilerde aramak gerekir.

Encyclopedia Judaica Bali sözcüğünün anlamına temas etmeden, yalnızca bu soyadını taşıyan iki ünlünün bilgilerini nakletmekle yetinmektedir: 15. yüzyıl sonu ile 16. yüzyılın ilk yarısında Türkiye’de yaşamış olan Karay yazar ve hekim Abraham ben Jacob Bali ile şair, hekim ve Kahire Hahamı Moses ben Abraham Bali.

Bet Hatfutsot ise, Gürcü kökenli Baluashvili soyadını izah ederken Balua sözcüğünün ‘kiraz’ anlamına gelen ‘bali’ den türemiş bir lakap olduğuna işaret etmektedir. 

Tanah’ta, Yeremiya kitabının 40:14 ayetinde ‘Ammon Kralı Ba’alis’ in bahsi geçmektedir. Kralın mühründe de ‘Ammon oğullarının kralı Ba’alis’ yazısı kazılmıştır. Bali ile Baalis sözcükleri arasında ilişki mümkün olmakla beraber şimdilik ancak bir yaklaşımdan ibarettir.

SARANGA

Ne Bet Hatfutsot, Jewish Encyclopedia ve Encyclopedia Judaica kayıtlarında ne de birçok köken bilimcinin eserlerinde Saranga soyadı ile ilgili bir bilgiye rastlayamadım. 

Saranga sözcüğüne özellikle Hintçe ve Sanskritçe edebiyatta geyik, tavus kuşu, sülün, muhabbet kuşu gibi değişik hayvan türü tanımlarında, internet ortamında ise bir Hint filmi, Hint bandıralı bir tanker, Hindistan ve Filipinler’de şehir, bazı Hindu veya Pakistanlı ünlülerin adı olarak rastlanmaktadır.

İspanyolca sözlük ‘zarranja’yı (2 r ile) ‘keten’in temizlenmesi işleminde kullanılan bir tarak türü’ olarak ifade etmekte, Baruh Pinto da bu yoruma katılmaktadır.

Portekizce - Türkçe sözlük ise ‘zaranja’nın (1 r ile) çevirisini ‘portakal’ olarak vermektedir. 

Bu açıklamalardan sonra ‘Saranga’ soyadının kökenini varın Sizler takdir ediverin.   

1 İsaac Dov Ber Markon, Enc.Jud.,İkinci Baskı, C.3, s.90.

2 dbs.bh.org.il/familyname/

3 Tanah: Musevi kültürünün temelini oluşturan Tora (Tevrat), Neviim (Peygamberler) ve Ketuvim’i (Yazılar) kapsayan 24 kitaplık külliyat. Tanah sözcüğü bu üç ana kitabın İbranice baş harflerinden oluşur.

4 Wikipedia “Baalis”.

 

 

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental