5 Ağustos 2021 Perşembe 20:09

Soyadlarımız: Aroyo - Arroyo - Benaroya

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 3451 görüntüleme
26 Aralık 2018 Çarşamba

ASEO ASSEO ASSEYO

İspanyolca dilinde anlamı ‘temizlik’1 olan Aseo soyadına özellikle İspanya’da Valensiya ve Katalonya kaynaklı 14. yüzyıl belgelerinde rastlanmakta, 16. yüzyıldan itibaren Sicilya ve Napoli Krallıkları ile Fas’ta, daha sonra Osmanlı himayesindeki Ragusa Cumhuriyetinde (günümüz Dobrovnik) ve Osmanlı’nın Selanik, Volos, Sofya, Edirne gibi kentlerinde görülmektedir.

Bet Hatfutsot, Arapça aynı anlama gelen Anqawa ve benzeri sözcüklere (Ankawa, Alnucawi, Ancava, Encave, El Nacava vs.) Orta Çağ belgelerinde Yahudi soyadları olarak rastlandığını belirtmektedir2.

Bazı köken bilimciler Aseo’nun Arapça kökenli olduğunu iddia etseler de Matilde A. Tagger ve Doğan D. Akman, beraberce hazırladıkları ayrıntılı bir araştırmada Aseo ve Anqawa soyadları arasında anlam benzerliği dışında doğrudan bir ilinti olmadığını ayrıntılı bir şekilde izah etmektedir 3.

Nehama’nın, bu soyadının İspanyol asilzadeleri tarafından konversos’lara tanınan bir sıfat olduğu yaklaşımı dahil kanıtlanamamış veya belgelenememiş yakıştırmalar genelde rağbet görmemiştir4.

Jozef Toledano5 sözcüğü Asseo, Abraham Laredo6 ise Asseyo olarak yazmaktadır. Yurdumuzda Aseo, Asseo, Asio ve Asoy (Albert Ferid Asio Asoy)7 formatlarına rastlanmaktadır.

 

AROYO ARROYO BENAROYA 

İspanya’nın özellikle Badajoz, Burgos ve Madrid bölgelerinde, anlamı ‘kuru bir dere yatağı veya mevsimsel olarak yeterli yağmurdan sonra akan dere’ şeklinde ifade edilebilecek Aroyo ismini taşıyan değişik kentler mevcuttur. Çoğunda 12. yüzyıldan beri yerleşik Yahudi toplumları mevcuttu.

12. yüzyıl Toledo belgelerinde Benarroyo, 14. ve 15. yüzyıl belgelerinde de Aben Arroyo ve De Arroyos soyadlarına rastlanır. 1492 göçünden sonra, 16. yüzyıldan itibaren bu soyadı ve türevleri Osmanlı İmparatorluğunun Balkan topraklarında, özellikle Selanik ve Edirne’de sıkça görülür8.

Ünlüler arasında Türkçe Stenografinin kurucusu ve Etoile du Levant gazetesinin sahip ve başyazarı Albert Benaroya’yı (1888 Edirne-1955 İstanbul) özellikle belirtelim9.

1 İngilizce sözlükte ‘clearliness, neatness’ olarak belirtilmektedir.

2 dbs.bh.org.il/familyname/aseo.

3 Mathilde A. Tagger and Doğan D. Akman, Etymology of the Surname Aseo, Sephardic Horizons, Vol. 2 Issue 3, Summer 2002.

4 Mathilde A. Tagger, adı geçen makale.

5  Joseph Toledano, Une Histoire de Familles, Jerusalem.

6 Abraham Laredo, Les noms des Juifs du Maroc: essai d’onomastique Judéo-marocaine , Instituto Arias Montano, Madrid, 1978.

7 Naim A. Güleryüz, Toplumsal Yaşamda Türk Yahudileri (Gözlem, 2012) s. 164-166.

8 dbs.bh.org.il/familyname/arroyo.

9 Naim A. Güleryüz, Toplumsal Yaşamda Türk Yahudileri (Gözlem, 2012, s.37-39.

 

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental