5 Ağustos 2021 Perşembe 21:06

Soyadlarımız: Niego ve Zaragosa

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 2810 görüntüleme
27 Mart 2019 Çarşamba

NİEGO - NYEGO

İlginçtir ki danışmakta olduğum soy-köken bilgisi kitap ve etütlerinin hiçbirinde ülkemizde nispeten yaygın olan Niego soyadına rastlayamadım.

İspanyolca sözlükte bulunabilen ‘niego’ sözcüğü ‘niegar = reddetmek’ fiilinin şimdiki zaman birinci tekil şahıs çekimi olarak ‘reddediyorum’ anlamındadır. Bir yakıştırma ile Katolikliği kabul edenlerin ‘önceki dinimi reddediyorum’, ‘niego’ demiş olabilmeleri ve bunu soyadı olarak kullanmaları ise akla ve uygulamaya pek yakın gelmemektedir.

Buna mukabil konuya coğrafi açıdan yaklaştığımızda Polonya’nın kuzeybatısında, Batı Pomerania Voyvodalığında Niegoszcz beldesiyle karşılaşıyoruz. İspanya, Portekiz, İtalya vs. derken Polonya nereden çıktı demeden kesin bildiklerimizi özetleyerek durumu değerlendirelim:

Ziraat Mühendisi ve Bene Berit Musevi Lisesi kurucusu Jozef Niego1, babası Ezra Niego’yu ve Aşkenaz kökenli Hahambaşı Moşe Rahamim Bekhmohar’ın kızı olan annesini küçük yaşta kaybedince annesinin amcası olan Hahambaşı Rafael Behmoiras tarafından yetiştirildi.

Niego ve Aşkenazi-Bekhmohar aileleri arasındaki yakınlığın, ikisinin de aynı kökenden olup 16. yüzyıl ve sonrasında Lehistan’dan (Polonya) Osmanlı’ya göç etmiş olmalarına dayanması kuvvetli bir olasılıktır2.

Baruh Pinto ise kitabında Niego sözcüğünün anlamını ‘Yuvasında yakalanmış şahin’ olarak vermişse de bu konuda henüz herhangi bir öz-kaynak belirleyemedim3.

ZARAGOSA – SARAGOSSA - SARAGOSİ

Bu soyadının kökeni İspanya’nın kuzeybatısında Aragon bölgesinde Zaragosa kentine atfedilir. Eski bir İber köyü olup Roma İmparatorluğu döneminde Sezar August tarafından yenilenmiş ve bu isimle anılmaya başlanmıştır. Romalılar zamanından beri kentte yaşayarak ticaret, tarım ve değişik zanaatlarla iştigal eden Yahudiler özellikle 11. yüzyılda, Müslüman egemenliği altında Saray’da üst düzey danışmanlık görevlerinde bulunmuşlardır. Yahudi varlığı Katolik fethinden sonra peyderpey azalmıştır.

17 Şevat 5420 tarihinde kentte oluşan toplu bir iftira olayından mucizevi kurtuluşu anmak üzere her yıl aynı tarihte Saragossa Purim’i kutlanır, özel megila okunur.

Baruh Pinto coğrafi köken olarak Sicilya’da, bir zamanlar Yahudilerin yaşadığı Syracus kenti olasılığına da değinmektedir4.

1 Naim A. Güleryüz, Tarihte Yolculuk – Edirne Yahudileri, Gözlem, 2014, s.184-185.

2 Jozef Niego’nun torunu Denis Ojalvo’nun 17 Şubat 2019 tarihli iletisi.

3 Baruh Pinto, The Sephardic Onomasticon, Gözlem, 2014, s. 219.

4 Baruh Pinto, adı geçen eser, s.249.

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental