5 Ağustos 2021 Perşembe 20:21

Adler, Bloch, Blum, Fridman, Halpern

Aşkenaz sözcüğüne TaNaH’ta rastlamaktayız. (Nuh’un oğlu Yafet’in oğlu Gomer’in oğlu olarak Yaratılış/Bereşit 10:3 ve I. Tarihler 1:6; Aşkenaz Krallığı olarak Yeremya 51:27).

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 2657 görüntüleme
30 Nisan 2019 Salı

Önceleri Yukarı Fırat bölgesinde tarihi Asur Ash-Ku-Za İmparatorluğunu, sonraki dönemlerde de Asya kıtasını ifade eden bu deyim 9. yüzyılda bazı Slav bölgelerini, 11. yüzyıldan itibaren de Almanya’nın Ren bölgesi ve etrafını tanımlamak için kullanılmış, nihayet Almanya-Germania ile özleşmiştir.

Askenazy, Askanazi Eskenazi, Schinasi ve benzeri birçok değişkenleri mevcuttur.

ADLER

Orta çağda Frankfurt başta olmak üzere Almanya’nın değişik şehirlerinde her evin bir çiçek veya hayvan figürü ile betimlenmesi geleneği mevcuttu. Zamanla bu figürler ev halkı tarafından soyadı olarak kullanılmaya başlandı[1]. Almanca ‘kartal’ anlamında Adler’ de bu simgelerin en yaygınlarından biri olup resmi devlet armasında da yer almaktadır.

BLOCH   

Bloch’un kökü, Çekçe ve bazı Slav dillerinde ‘yabancı’ anlamına gelen ‘Vlach’ (Osmanlıca Ulah) sözcüğüdür. Merkezi Avrupa ülkelerinden Polonya’ya göç eden Yahudiler ‘yabancı’ anlamında bu isimle belirlenmişler, ileriki dönemlerde Almanya’ya geri dönenler de sözcüğü Almanca fonetiğine uyarlayarak Bloch şekliyle soyadı olarak kullanmışlardır[2].

BLUM

Almanca ‘çiçek’ demek olan Blum sözcüğünün yalın veya bileşik isim olarak yaygın kullanımı mevcuttur. Kökenini bir kadın öz adı olan ‘Bluma’ ve hatta İspanyolca ‘Paloma’ ile ilintili olarak görenler varsa da yukarda belirttiğimiz ‘evleri çiçek veya hayvan figürüyle süslemek’  geleneğine dayanması daha gerçekçi görünmektedir.

Soyadı olarak otuza yakın değişkeni mevcuttur. Örneğin: Blumstein (çiçek taşı), Blumberg (çiçek dağı), Blumenthal (çiçek vadisi), Ringenblume (kadife çiçeği), Sonnenblum (güneş çiçeği), Rosenblum (gül çiçeği) ve diğerleri...

FRİDMAN – FRİEDMAN – FREEDMAN  

Yidiş dilinde ’sulh’ anlamına gelen ‘Frid’ (veya Almanca ‘Friede’) sözcüğünden türemiştir. Ortaçağ’da Orta Avrupa’da birçok ülke İbrani ad ve soyadları kullanılmasını yasakladığından Yahudiler Şalom, Shlomo gibi sözcüklerin yerine Almanca çevirilerini uyarlayarak geleneklerini sürdürmüşlerdir[3].

HALPERN

Yaygın bir Aşkenaz soyadı olan Halpern’in kökeni Almanya’nın Heilbronn kenti olup 400 yılı aşan bir geçmişi olduğu ifade edilmektedir. Heilpern, Halper, Halperin, Heilbron ve benzeri birçok değişkeni mevcuttur[4].

Almanca Kedi anlamında ‘katze’ ile bir ilişkisi yoktur.



[1] dbs.bh.org.il/familyname/

[2] Benzion C. Kaganoff, A Dictionary of Jewish Names and their History, Schocken Books,İnc., London, 1977, s.136.

[3] Kaganoff, adı geçen eser, s. 153 ve Patrick Hanks and Flavia Hodges, A Directory of Surnames, Oxford, 1988, s. 194.

[4] Kaganoff, adı geçen eser, s. 159.

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental