5 Ağustos 2021 Perşembe 21:34

Ariel, Belifante, Beruhiyel,Besalel, Dayan, Rosanes

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 3452 görüntüleme
24 Temmuz 2019 Çarşamba

ARİEL 

Ariel’in yalın çevirisi ‘Tanrı’nın Aslanı’ ise de TaNaH’ın değişik bölümlerinde farklı anlamlarda yer alır.

Birkaç örnekle yetinelim: Yaradılış (46:16) ‘Gad’ın oğullarından biri’; Ezra (8:16) ‘Yahudilerin dönem liderlerinden birinin adı’; İsaiah (29.1-2) ‘Yerusalayim (Kudüs)’ ün şiirsel bir tanımı; Ezekiel (43.15) ‘sunak’; vs1.

BELİNFANTE - BELİFANTE

Belinfante İspanyolca ve Portekizce ‘güzel çocuk’ anlamına gelir. Latin kökenli dillerde ‘güzel’ karşılığı Bel, Bella, Belle ile başlayan birçok soyadından biridir. Yidiş dilinde karşılığı Belkind, Almanca’da ise Schoenkind olarak bilinir; İbranice karşılığı ‘Yaffe’ olarak düşünülebilir2. Yurdumuzda genellikle Belifante şeklinde kullanılmıştır.

1526 da Joseph Cohen Belinfante Portekiz’den Osmanlı’ya kaçarak İstanbul’a yerleşmiştir.3 Belinfante soyadı 18. yüzyıldan itibaren Hollanda ve İngiltere’de de görülür.

BERUHIEL

Önceleri bir öz ad olup sonradan soyadı olarak da yerleşen4 Beruhiel ‘Tanrı’nın Bereketli Kıldığı’ anlamındadır.

BETSALEL - BESALEL - BEZALEL

Betsalel, Mısır Çıkışından sonra çölde yürüyüş yıllarında Ahit Sandığını korumak ve dua etmek amacıyla bir ‘Buluşma Çadırı (Mişkan)’ inşa edilmesi ve donanması buyruğunu gerçekleştirmek için görevlendirilen mimar kişinin adı olup ‘Tanrının gölgesinde’ (korumasında) anlamındadır (Mısırdan Çıkış, 31:1-11 ve 37:1-9)5.

DAYAN -  RİCHTER

TaNaH’ta geçen Dayan sözcüğü Aramice kökenli olup İbranice anlamı: ‘yargıç, dini mahkeme (Bet Din) yargıcı’dır. Genellikle Bet Din başkanı dışındaki üyeleri ve bazen cemaatin onursal yöneticileri için kullanılır6. Başlangıçta yalnızca bir kişisel sıfat iken daha sonra aile soyadı olarak yerleşmişti. Aşkenaz Yahudilerinde Almanca aynı anlama gelen ‘Richter’ soyadına rastlanır. 

ROSANES - ROZANES

Rosanes soyadı, İspanya’nın değişik bölgelerinde Yahudi toplumlarına ev sahipliği yapmış birçok yerleşim merkeziyle ilintili görülür7. Örneğin: Castalvi de Rosanes (Katalonya),  Rosales (Burgos), Las Rosas (Costa Katalonya),  Rosal de la Frontiera (Huelva civarında Portekiz’le sınır olan belde) vs.

Rosanes soyadını taşıyan ailenim 15. yüzyılda önce Portekiz’e geçtiği, daha sonra oradan da ayrılarak özellikle Osmanlı İmparatorluğuna göç ettiğine dair bilgiler mevcut8.

Bu soyadını taşıyan ünlüler arasında 18. yüzyılda İstanbul Hahambaşısı Abraham ben Haim Rosanes ile Korat ha-Yehudim be Tukıyah ve Arzot ha-Kadem (Türkiye ve Doğu Musevileri Tarihi) başlıklı İbranice 6 ciltlik eserin yazarı Bulgaristan doğumlu tarihçi Salamon Abraham Rosanes’i (1862-1938) özellikle anmak gerekir.

1 Jewish Encyclopedia 1906, M. Jastrow, C. Howell Toy. Marcus Jastrow. L. Ginzberg, “Ariel”.

2 dbs.bh.org.il/family name.

3 D. Rottenberg, s. 171.

4 H. Guggenheimer, s. 99

5 H. Guggenheimer, s. 100.

6 dbs.bh.org.il/family name.

7 dbs.bh.org.il/family name.

8  D. Rottenberg, s. 325.

 

 

 

 

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental