24 Temmuz 2021 Cumartesi 14:56
Radisson

SOYADLARIMIZ: Aji, Avyente, Zaken, Zalma, Zaharya, Zevulun

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 3032 görüntüleme
30 Ekim 2019 Çarşamba

AJİ (AHİ)

Danıştığım referans kitaplarının hiçbirinde, Aji soyadıyla ilgili somut bir tanımlama göremedim.

Buna mukabil ‘j’ harfinin İspanyolca ‘h’ olarak okunduğundan hareket edersek varılan Ahi sözcüğü TaNaH’ta yer almaktadır. 1. Tarihler Kitabının 5:15 ayetinde Guni oğlu Avdiel ‘in oğlu Ahi’nin adı geçmekte ve kendisinin boy başı olduğu ifade edilmektedir.

AVİYENTE - AVEİNTE

Aveinte, Madrid’in e 50 mil mesafede, Ortaçağ’da İspanya’nın en gelişmiş kentlerinden olan Avila’ya bağlı, kent merkezine 20 kilometre mesafede bir belediyedir. İspanyolca ‘A Veinte’ deyiminin sözlük anlamı da ‘Yirmi Kilometrede’ olduğu dikkate alınırsa adının muhtemel kaynağı budur.

Avila’da 1085 yılından beri bir Yahudi toplumunun yaşadığına dair bilgiler vardır. Kentte en gelişmiş dönemini 13 ve 14. yüzyıllarda yaşayan Yahudi toplumu 1491 yılında düzmece bir kan iftirası sonucu başlayan şiddet olaylarıyla karşılaştı. Bir aralık durum o kadar vahim bir hal aldı ki Saray Yahudi toplumunu özel koruma altına almak zorunluluğunda kaldı[1].

16. yüzyıldan itibaren kilise ve manastıra çevrilen birçok sinagoga ve geniş bir mezarlığa sahip olan Yahudi toplumunun ikametiyle ilgili olarak 15. yüzyıla kadar herhangi bir kısıtlama yokken o tarihten sonra Yahudiler kent duvarları dibine biri doğu diğeri batı kesiminde inşa edilmiş iki özel mahallede oturmaya zorlandı[2].

ZAKEN

İbranice Zaken sözcüğünün anlamı fiziki veya manevi bir özellik olarak ‘yaşlı, kıdemli, akıllı, bilge, deneyimli‘ gibi kavramlarla ifade edilebilir.  Zaken’in oğlu anlamında Benzaken de soyadı olarak kullanılmaktadır.

Latince karşılığı ‘senior’, İspanyolca ‘señor’ veya Almanca çevirisi ‘alter’ değişik soyadlarına yol açmıştır[3]. Yurdumuzda Bensenior, Bensinyor, Seneor gibi formatlarına rastlanır.

ZALMA

Zalma soyadının kökenine varmak için zaman süreci içinde biraz dolaşmamız gerekecek. Şöyle ki, Bet Hatfutsot’un verilerine göre[4] Zalma Zalman’ın kısaltılmışıdır. Zalman ise Salman’ın, Salman da Solomon’un değişkenidir. Solomon bizi ‘barış adamı’ anlamında Shlomo’ya, oradan da Şalom’a ulaştırır. 

ZEHARYA -  ZACHARIA -  ZEKERİYA

İbranice ‘Tanrı Anımsar’ anlamına gelen Zeharya sözcüğüne birçok bilgenin ve hükümdarın adı olarak TaNaH’ın değişik yerlerinde rastlanır. En ünlüsü, İddo oğlu Berehya oğlu Peygamber Zechariah’dır. (Zeharya 1:1)

TaNaH’ın Zeharya kitabı 14 bölüm olup Yahudi milletine, ‘Maşiah’ın gelişiyle barışın sonsuza dek süreceği’ inancını yansıtır[5].

ZEVULUN

Tevrat, Lea’nın Yakup Peygamber’den altıncı oğlunun doğuşunu ve adının konmasını şöyle özetler (Yaratılış/Bereşit 30:20): Lea, “Tanrı bana çok iyi bir armağan verdi” dedi. “Kocam artık daimi evini benimle yapacaktır; çünkü ona altı oğul doğurdum.” İsmini Zevulun koydu.

Zevulun isminin temeli olan Zevul sözcüğü ‘ikametgâh, mesken’ anlamına gelmektedir[6].

 



[1] R.Gotthdll – M Kaiserling , “Avila”,  Jewish Encyclopedia 1906.

[2] José Luis Lacave, Guia de la Espana Judia, 63-64 

[3] dbs.bh.org.il

[4] dbs.bh.org.il

[5] Yahudilikte Kavram ve Değerler, Gözlem, 1996, s.299.

[6] Tevrat/Tora 1 - Yaratılış/Bereşit, Çev. Moşe Farsi, Gözlem, s. 229.

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel