5 Ağustos 2021 Perşembe 21:44

SOYADLARIMIZ: Berkman, Bernstein, Brücker, Gold, Kamondo

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 2768 görüntüleme
6 Kasım 2019 Çarşamba

BERKMAN

Yakup Peygamber’in oğullarının özelliklerini sıralarken Yisahar için kullandığı (Tevrat. Yaratılış/Bereşit Bölümü 49:14) ‘heybeler arasında uzanan, kuvvetli kemiklere sahip bir eşektir’ benzetmesinde, alaycı bir hitap sayılan eşek yerine büyük güç ve dayanıklılık arz eden ve adı eski Almancada prens veya kahraman anlamına gelen bir başka hayvanı, ‘ayı’yı koymak yeğlenmiştir. İbranice Dov olarak anılan ayı’nın Almancası ‘Baer’, Yiddişçesi ise ‘Ber’ olup Berl, Berko, Berkowitz, Bermann, Behrmann, Ber ve benzeri birçok soyadı bu sözcükten türemiştir1.

Daha önce de anlattığımız, Orta Çağ’da Frankfurt’taki Yahudi mahallesinde evlerin ayrı renk ve genelde hayvan veya çiçek olan bir simge ile betimlenmesi kapsamında da ayı resmi, yani Baer sözcüğü birçok soyadının kökenini oluşturmuştur.

Bern ve Berlin kentlerinin resmi armalarında ayı figürü mevcuttur.

BERNSTEİN - BORNSTEİN

Bernstein sözcüğünün sözlük karşılığının ‘amber, kehribar’ olması bu malın ticaretini yapan bir meslek sahibini ifade edebilmekte; diğer taraftan Avusturya ve Polonya’da Bernstein adını taşıyan kentlerin varlığı coğrafi bir ilintiyi de düşündürmektedir2.

Soyadını oluşturan iki sözcükten Bern olanı Almanca Baer (Yidişçe Ber) olarak ifade edilen ‘ayı’ çevirisini de akla getirir3.

Berenstein, Bornstein, Borenstein ve benzeri değişkenlerine rastlanır.

BRÜCKER

Aşkenaz soyadı olup ‘köprü geçiş ücretlerini toplayan kişi’ anlamında bir mesleği ifade eder4.

GOLD

Aşağıda bazıları belirtilen Aşkenaz kökenli birçok soyadının ortak paydası Gold (altın) sözcüğüne TaNaH’ın değişik kitaplarında rastlanır. Örneğin: Yaratılış/Bereşit 24:53. Çıkış/Şemot 11:2,12:35, 31:4. 1.Tarihler/Divre Hayamim 28:14. Vs.

Bu soyadlarının bir başka köken olasılığı da çok popüler olan Yidiş kadın ismi Golda’dır.

GOLDNER - GOLNER

Goldner Almanca ‘altından’ anlamına gelir. Lars’a göre5 bu deyim eski Almancada ‘altın madeninde çalışan işçi’ için de kullanılmaktaydı.

GOLDENBERG - GOLDBERG

Çevirisi ‘altın dağ’ olan Goldenberg’in değişkenlerinden Goldberg biri Kuzey Almanya’da diğeri de Güneydoğu Polonya’da olmak üzere iki yerleşim yerinin adıdır.

GOLDSTEIN - GOLDENSTEIN - GOLDSCHTEIN

Çevirisi ‘altın taş’ olan Goldstein altının kalitesini ve ayarını ölçmek için kullanılan ‘mihenk taşı, deney taşı’nı anımsattığından ‘altın eşya işçiliği veya ticareti’ gibi bir meslek adı olasılığını da düşündürmektedir6.

KAMONDO - CAMONDO

Özgün yazılış şekliyle Camondo sözcüğünün kökeni Fransız tarihçi Philippe Erlanger’e göre Venedik lehçesinde Dünya Evi anlamına gelen Ca’ Mondo’dur. Diğer bir yaklaşım ise Venedik civarında bu adla tanınan küçük bir Yahudi cemaatinin adından kaynaklandığıdır7.

 

1 dbs.bh.org.il

2 dbs.bh.org.il.

3 Bakınız Berkman soyadı için ayrıntılı izahatımız.

4 Guggenheimer, 134.

5 Lars Menk, s. 310

6 dbs.bh.org.il

7 Edouard Roditi, Camondo’s Way, Grand Street dergisi (ABD), s.152.

 

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental