5 Ağustos 2021 Perşembe 21:50

SOYADLARIMIZ: Bedalahmi, Chaves, Provensal, Dalya, Uriel, Yakuppur, Yeonatan

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 2611 görüntüleme
11 Aralık 2019 Çarşamba

BEDALAHMİ   

Bu soyadı Beth Lehem kentini çağrıştırır. TaNaH’ta (1.Samuel,16:1) şöyle denmektedir: “RAB Samuel’e …Seni Beytlehemli İşay’ın evine gönderiyorum…” Bu durumda Bedalahmi soyadının Bethlehemli anlamına gelmesi düşünülebilir1.

Bet Hatfutsot, Bethlehem’in bir değişkeni olan Arapça Elahmi sözcüğüne 19. yüzyılda Tunus’ta düzenlenen bir ketubada rastlandığını belirtmekte2.

Beth (Beit) Lehem’in yalın anlamı ‘ekmek evi’ yani ‘ekmek fırını, ekmekçi dükkânı’ olduğundan bu soyadının bir meslek ifadesinden türemiş olması da muhtemeldir.

Rav David Sevi, ‘lehem’ sözcüğünün aynı zamanda ‘milhama’ sözcüğünün de kökü olduğundan hareketle ‘savaşçı’, o zaman Beth Alahmi’nin de ‘savaşçı aile’ anlamına gelebileceğini ifade eder3.

CHAVES  -   CAVES

Chaves Portekiz’in kuzeydoğusunda Tres-Os Montes bölgesinde tarihi bir beldenin adıdır. Romalılar tarafından kurulduğundan beri kükürtlü termal banyolarıyla ünlü beldede Portekiz egemenliğine geçtikten sonra 1160 yılında, Portekiz Kralı Afonso I döneminde bir Yahudi mahallesi tesis edilmişti4 .

DALVA

Haritaya baktığımızda konumuzu ilgilendirecek iki Alba kentine rastlıyoruz: 1) İspanya’da, Aragon özerk bölgesinde Teruel iline bağlı Alba; 2) İtalya’da Piemonte bölgesinde Cuneo iline bağlı Alba. İbranice B ile V harflerinin aynı fonetiğe sahip olduklarını dikkate alarak Dalva soyadının ‘Alba’dan gelenler’ anlamında De Alba’nın kısaltılmışı olduğunu söyleyebiliriz.

Alba sözcüğünün Latince karşılığı ‘beyaz’ ise de hem İspanyolca hem de İtalyanca dillerinde aynı zamanda ‘şafak’ anlamına da gelir.

PROVENSAL

Fransa’nın güneyinde ilk Yahudi yerleşimleri Rhone Nehri ile Akdeniz arasında kalan Provence bölgesinde Marsilya-Arles ekseninde yer alır ve arkeolojik bulgulara göre tarihi 1. yüzyıla dayanır. Nüfus 5. yüzyılda Kuzey Fransa’daki baskıdan ve 6. yüzyılda İspanya’da Vizigot istilasından kaçıp yöreye sığınanlarla artar ve toplum gelişir.

Provencale, Probencale, Provenzale, De Provenza ve benzeri değişkenleri olan bu soyadına özellikle Fransa ve İtalya’da rastlanır. Osmanlı’ya göç edenler tarafından Selanik ve İstanbul’a getirilmişti.

URİEL

Talmudik dilde ‘Ur’ (Ateş), ve ‘El’ (Tanrı) sözcüklerinden oluşan Uriel ‘Tanrı Ateşimdir’ veya daha doğrusu ‘Tanrı Işığımdır’ anlamına gelir.

Uriel, Nuh Peygamber’in büyük dedesi Enoch kitabında (9:1) adı geçen ve Tanrı’nın tahtının etrafına yerleştirdiği dört melekten biridir. (Diğerleri: Mikael, Gabriel, Rafael)5 .

TaNaH’ta Kral Davud’un (David Ameleh) görevlendirdiği kişilerden biri de Uriel adını taşımaktadır. (1.Tarihler, 15:5).

YAKUPPUR

Pur Farsça ‘oğlu ‘anlamında bir son ektir. Türkçe -oğlu veya -zade, Gürcü -shvili, Almanca -sohn, Grekçe -pulos, Rusça -of gibi.

Yakuppur ‘Yakubun oğlu’ anlamında olup aynı şekilde Danielpur, Ebrampur, Hayimpur, Simonpur gibi benzer soyadı tamlamalarına de rastlanır.

 

YEONATAN - YONATHAN  

İbranice ‘armağan’ karşılığı olan Nathan  (Natan) sözcüğünden hareketle Yonatan veya doğru seslenişiyle Yehonatan6 ‘Tanrı Verdi’ veya ‘Tanrının Hediyesi’ anlamındadır.

TaNaH’ta sıkça rastlanan bir isimdir. Örneğin: Moşe’nin oğlu Gerşon’un oğlu (Hakimler 18:30), Şaul’un en büyük oğlu (1.Tarihler 8:33), Merih-Baal’ın babası (1. Tarihler 8:34),  Shimeah’ın oğlu (2. Samuel 21:20)7.

1 Denis Ojalvo. 20 Eylül 2019 tarihli ileti.

2 Beit Hatfutsot.

3 Rav David Sevi, 11 Ekim 2019 tarihli ileti.

4 en.wikipedia.org

5 Joshua Gutman, “Uriel”, EJ-2, c.20 s.421.

6 Rav David Sevi, 4 Aralık 2019 tarihli ileti.

7 Beit Hatfutsot.

 

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental