5 Ağustos 2021 Perşembe 20:42

Soyadlarımız: Farsi, Galante,Salah,Salem, Sinai, Soref, Strumza, Torres,Yakim, Yitshaki

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 2322 görüntüleme
20 Nisan 2020 Pazartesi

.FARSİ

Farsi sözcüğünü duyunca akla ilk gelen Fars ve dolayısıyla Pers kavramlarıdır. Farsların ana vatanı olarak bilinen Fars eyaleti İran’ın güneybatısında yer alır. Konuştukları dil de Farsi olarak anılır. 

Coğrafi açıdan bir yaklaşım ise, İspanya Katalonya’da Llelda (Yelda) iline bağlı Alfarras, Valencia’da Alfarassi beldeleriyle ilintisi olasılığıdır.

 

GALANTE

İspanya’yı terk edince bir süre İtalya’da yerleşip değerli din adamları ile bilge kişiler yetiştiren Angello Ailesi, Mordohay Angello’ya zarafetinden dolayı soyluların taktığı ‘galantuomo’ (kibar, centilmen, zarif kişi) lakabını daha sonra soyadı olarak benimsedi[1]. Ailenin bir kolu 18. yüzyılda Osmanlı’ya göç ederek Bodrum’a yerleşti.

Şüphe yok ki bu soyadının en ünlü taşıyıcısı filolog, pedagog, siyasetçi, yazar, gazeteci ve özellikle tarihçi Prof. Abraham (Avram) Galante’dir (Bodrum 1873-İstanbul 1961).

 

SALAH

TaNaH’a göre (Tekvin 10:24,11:12; I.Tarihler 1.18) Nuh’un oğullarından Sam’ın oğullarından Arpakşet’in oğlunun (kimine göre torununun) adıdır. 

Salah ‘af etti’ anlamını taşır.

Guggenheimer ise karşılığını ’iyilik, saygı, düzelme, dine bağlılık’ şeklinde vermektedir[2].

 

SALEM

İbranice ‘barış adamı’ anlamına gelen Shlomo adından türemiştir.

 

SİNAY - SİNAİ

Musevi inancına göre Tanrı, Sinai Dağında Musa’ya (Moşe Rabenu) seslenip iki taş levhaya yazılı On Emir’i vermiştir (Şemot 20:).

 

SOREF  

Soref (Tsadik harfiyle Tsoref) İbranice ‘kuyumcu’ anlamına gelir.

 

STRUMZA

Strumza soyadı Kuzey Makedonya’nın güneydoğusunda Strumica (Strumitza) kasabasıyla ilintilidir[3].

Adını bir Slav kabilesi olan Strumljani’den alan kasaba 1395 yılında Yıldırım Beyazıt hükümdarlığında Osmanlı’ya katılarak Ustrumca adını almış ve Köstendil Sancağına bağlanmıştır. H.978 (1570) tarihli Tahrir Defterine göre o dönemde kentte üç Yahudi hanesi mevcuttu[4]. Bu ailenin İspanya’yı terk ettikten sonra doğrudan veya dolaylı olarak Balkanlara gelip yerleşen Sefarad Yahudilerinden olduğu anlaşılmaktadır[5]. Daha sonra Selanik Sancağına bağlanan Ustrumca’da 1881/82-1893 nüfus sayımına göre Yahudi nüfusu 573 idi[6]. 20. yüzyılın başında yöreden ayrılan Yahudilerin bir kısmı değişik ülkelere göç ederken diğerleri de İstanbul, İzmir ve Mersin’e yerleşmişlerdi. 

 

TORRES

Torre sözcüğünün İspanyolca çeviri ‘kule’ olup İspanya ve Portekiz’de bu adla başlayan birçok yerleşim yeri mevcuttur. Soyadının da bu kentlerin herhangi birileriyle ilintisi olasıdır.

Bu arada, Amerika kıtasına ilk ayak basan (2 Kasım 1492) ve hakkında birçok efsane uydurulan ilk Yahudi’nin Kristof Kolomb’un çevirmeni Luis de Torres olduğunu anımsatalım.

 

YAKİM - YEOYAKİM

‘Tanrı kuracak, kaldıracak’ (çadır dikme) anlamında Yeoyakim, Yehuda Krallarından biri olup TaNaH’ın 2.Krallar (23:36) ve 2.Tarihler (36:5) kitaplarında rastlanır.

 

YİTSHAKİ

Tevrat’ın Tekvin kitabına göre Tanrı Avraam’a (Abraham) doğacak çocuğunun adını Yitshak koymasını emreder (17:19). Yitshak’ın kökü İbranice Tsehok sözcüğü olup ‘gülüş’. Yitsahak sözcüğünün çevirisi de ‘gülecek’tir[7].           

Yitshaki (ve Yidiş lisanında Yitschaki) ‘İshak’ın soyundan’ olarak çevrilebilir. Örneğin: ünlü Tora yorumcusu Raşi kısma adı (akronim) ‘Ribi Şelomo Yitshaki’ nin baş harflerinden oluşur[8]. 

 



[1]M.Franco-K.Kohler-I.Broyde-R.Deutsch ‘Galante’, JE1906.

[2]Guggenheimer, 552.

[3]Vitali Strumza, 15 Nisan 2020 tarihli telefon görüşmesi.

[4]Machiel Kiel ‘Ustrumca’, TDVİslam Ansiklopedisi İnternet sayfası.

[5]Vitali Strumza ile anılan görüşme.

[6]Kemal Karpat, Ottoman Population 1830-1914 Demographic and Social Characteristics, The University of Wisconsin,1985, s.134-135.

[7]Tora, Cilt 1 Bereşit – Çev. Moşe Farsi, s.139.

[8]Rav David Sevi, 17 Nisan 2020 iletisi.

 

 

 

ABRAHAM GALANTE (1873-1961)

 

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental