5 Ağustos 2021 Perşembe 20:44

Soyadlarımız: Azar, Elazar, Eliezer, Boton, Hakim, Hayon, Menahem, Silberkleid, Silberman, Simantov,

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 2538 görüntüleme
16 Haziran 2020 Salı

AZAR 

Azar ‘Tanrı yardım etti’ anlamında olup Elazar ve Azarya ile eşanlamlıdır. (Lütfen Elazar maddesine bakınız).

Sözcüğün Arapça ‘eczacı’ karşılığı ise bir meslek ilintisi olasılığını da düşündürür[1].

 

ELAZAR - ELEAZAR 

İbranice anlamı ‘Tanrı yardım etti’ olup Tevrat’ın Çıkış kitabında (6:23) Aaron ’un Elişeva’dan üçüncü oğlunun adı olarak belirtilir. Elazar babasının ölümünden sonra onun yerine geçmişti.

Azar, Benazar, Lazar, Lasar ve türevleri vs. değişkenleri bilinir.

 

ELİEZER 

İbranice anlamı ‘Tanrım yardım edendir’’ olan bu isme TaNaH’ın değişik kitaplarında rastlanır. Örneğin: Avraam’ın erkek çocuk sahibi olmadan önceki hizmetkârı (Yaratılış 15:2), Moşe’nin ikinci oğlu (Çıkış 18:4), Dudavahu’nun oğlu (2.Tarihler 20:37).

Leser, Leiser ve benzeri farklı yazımları ve Almanca Gotthilf veya Gotthelf(t) gibi çevirileri bilinir.

 

BOTON - BOTTON

İspanyolca sözlükte Boton sözcüğünün ‘filiz, tomurcuk, düğme, polis’ gibi değişik karşılıklarına rastlanır.

Beit Hatfutsot aslını ‘Bitan’ olarak verdiği bu soyadının Latince ‘hayat’ anlamına gelen ‘Vita’dan türediğini belirtmekte ve dolayısıyla İbranice Hai, Hayim ve benzerleriyle ilinti kurmaktadır. Laredo ve Eisenbath da aynı doğrultuda Biton – Vita ilintisine işaret etmekteler.

Orta Çağ’da özellikle Aşkenaz ortamda Hayim sözcüğünün brit mila (sünnet) sırasında çocuğun adına eklenmek veya ileriki yaşlarda hayati tehlike gösteren hastalık durumlarında bu adla anmaya başlamak yaygın bir gelenekti.

14. yüzyıldan itibaren ön-ad olarak görülmeye başlanan Biton daha sonra soyadı olarak benimsenmiş olup yaşanan ülkeye göre birçok değişkenine rastlanmaktadır: Biton, Boton, Botton, Bottun, Piton, Viton vs.

 

HAKİM - ELHAKİM - ALHAKİM

Hakim Arapça ‘doktor, tabip’ veya ‘bilge kişi’ anlamına gelir[2]. İbranice Rofe veya Asa ve Arapça Altabib (Altabev) ile eşanlamlıdır. 

Soyadı olarak Orta Çağ’da Alfachin, Alphaquin, Alfaquim, Alfaquin, Faquim, Faquin, Alfequim, Haquim, Alfaquein, Alfaquin, and Alfaqui gibi değişkenlerine rastlanmıştır.

Alfaqib bazı dönemlerde kralın tercümanına verilen sıfat olarak dikkat çeker. 

 

HAYON

Sözlük karşılığı ‘canlı, yaşam’ olan İbranice ‘Hai/Hay’ sözcüğüne ‘çok’ anlamında kullanılan ‘-on’ son-ekinin eklenmesiyle ‘türemiştir. ‘Çok canlı’ olarak ifade edilir[3].

Hayun, Benhayon, Benayon ve benzeri değişkenleri bilinir.

 

MENAHEM

İbranice ‘Teselli eder, teselli ediyor” anlamındadır.

Menahem, MÖ 9. yüzyılda on yıl süreyle hüküm sürmüş İsrael Kralının adıdır. (2. Krallar 15:17-22)

            

SİLBERKLEİD - SİLBERGLEIT -  ZİLBERKLEİD

Özellikle Aşkenaz toplumlarda, tarihi kökeni olmamakla beraber iki sözcükten oluşan bir tamlama ile oluşturulan karizmatik soyadlarından biridir.

Silberkleid Almanca ve Yidiş dilinde ‘gümüş giysi, gümüş elbise’ anlamına gelmekte olup 19. yüzyıldan itibaren Almanya’da rastlanmıştır.

 

SİLBERMANN - SİLBERMAN - ZİLBERMANN

Almanca ve Yidiş dillerinde ‘gümüş adam’ anlamına gelen yapay karizmatik soyadlarından biridir. Ancak Beit Hatfutsoth’a göre ‘mann (man)’ bölümü ‘gümüş ve altın eşya ticareti, kuyumculuk, kambiyo’ gibi bir mesleği de anımsatır.

 

SİMANTOV - SİMANTOB

Siman Tov İbranice ‘iyi işaret’ anlamına gelir. Bazı ortamlarda, kötü ruhlardan ve tehlikelerden koruyacağı inancıyla ölmüş bir çocuktan sonra doğan veya anne-babası ölmüş bir çocuğa veya ciddi bir hastalık geçirmekte olan bir kişiye çok kez ön-ad olarak verilen bu isim daha sonra soyadı olarak da benimsenmiştir.

 

 



[1] dbs.bh.org.il/family name; Guggenheimer, 49.

[2] Yargıç veya baskın çıkma anlamında hâkim ile karıştırılmamalı (Türk Dil Kurumu)

[3] Laredo, C.1 s. 575

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental