28 Eylül 2020 Pazartesi 09:41

Soyadlarımız: Abut,Anavi,Pizante,Tauner,Totah,Yabes,Trana

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 3512 görüntüleme
14 Eylül 2020 Pazartesi

ABUD - ABUT - ABOUT

Eisenbeth, Abbou sözcüğünün Fas’ta bir aşiret ismi olduğunu, 16. yüzyılda soyadı olarak rastlandığına işaret eder.

Hanks, Aboud ve Abboud yazımlarına işaret ettikten sonra Abbud için ‘sadık inançlı, imanlı kişi’ tarifini vermektedir.

Bet Hatfutsot, Aboud soyadını belirtmekte, ancak anlamı hakkında izahat vermemekte, buna mukabil Abbou değişkeninin ‘Tanrının hizmetkârı’ anlamına gelen Abdullah’ın kısaltılmışı olduğunu yazar. Rav David Sevi de bu paralelde, aynı anlama gelen Ovadya (Obadia) soyadıyla ilinti kurmaktadır.

Guggenheimer, Abood, Aboud, Abod, Abodi, Aboudi vb. değişkenleri sıralamakla yetinir.

Kendileriyle görüştüğümüz İstanbul’da mukim Abut ailesinin bir mensubu, aile büyüklerinin anlattıklarına göre İspanya’da Toledo’dan geldiklerini ve Abut soyadının ‘cömert, yardımsever, garibana yardım’ anlamını taşıdığını ifade ediyor.

Kaynaklar: Guggenheimer,5; Eisenbeth, 75; Dict. Hanks,**** , Hatfutsot/familynames; Rav David Sevi 11 Ekim 2019 tarihli iletisi; Sn. Gabi Abut ile 7 Ağustos 2020 tarihli telefon görüşmesi.         

 

 

ANAVİ - HANAVİ

İbranice Nevi-Navi (çoğul: Neviim) ‘Peygamber’ anlamındadır. Örneğin: Eliyahu Anavi (Hanavi). Arapça karşılığı Nebî’dir.

 

 

PİZANTE - PİSANTİ - PİSANTY

İlk bakışta İtalya’da Pisa kentiyle ilintili sanılsa da Elsdon, Pisa kökenli soyadlarını Pisani ve Pisano olarak belirtmektedir.

Guggenheimer, Pisanti veya Pisanty soyadlarının kökeni olarak Dalmaçya’nın merkezi İstria bölgesinde, İtalyanca adı Pisino olan Pazin kentini işaret eder.

Kaynaklar: Elsdon, 400; Guggenheimer, 590.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

TAUBER

Almanca Taub ‘sağır’, Taube ‘güvercin’ demektir.  

Ortaçağ’da Frankfurt Yahudi Mahallesi Judengasse üzerindeki evlerin kapılarını betimleyen hayvan figürlerinden yaygın biri de güvercindir. Yidiş lisanında Teibel olarak kullanılan bu soyadının değişik dillerde eş anlamlı Yona (İbranice), Columbus (Latince), Colombo (İtalyanca), Colon (İspanyolca), Yahya (Arapça) vb. karşılıklarına rastlanır.

Kaynak: Hatfutsot/familynames 

 

 

TOTAH

Patrick Hanks’a göre Ortadoğu kökenli bu soyadı Arapça ‘dut ağacı’ anlamında ‘tüta’ sözcüğünden kaynaklanır.

Guggenheimer ise sözcüğün İbranice ‘top, mancınık’ anlamını vurgular.

Tanah’ta (Eyüp. 41:21) da rastlanan bu sözcüğün Türkçe Kutsal Kitap’ta çevirisi ‘demir’ olarak geçmektedir.

Kaynaklar: Dict. Hanks, 391; Guggenheimer, 783; Rav David Sevi 1 Kasım 20019 tarihli iletisi.

 

 

TRANA

Treine, Treinel, Trainin ve benzerleri gibi Ester (Esterina, Esterline vb) kadın özel adından türetilmiş bir soyadıdır.

Kaynak:  Hatfutsot/familynames

 

.

YABES - YABETZ - JABES

Yabes sözcüğü TaNaH’ta iki ayrı anlamda geçer.

1.Tarihler kitabında (2:55) ‘Yabes’te yaşayan yazmanların boyları’ ifadesinden bu sözcüğün bir ikamet merkezini işaret ettiği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan aynı kitabın 4:9 bölümünde, Yabes’in doğumunu anlatırken “Onu acı çekerek doğurdum, diyerek adını Yabes koymuştu” ifadesi nakledilmektedir. Yabes sözcüğünün İbranice anlamı ‘acı’dır. 

Guggenheim Arapça ‘kuru’ anlamında (İbranice karşılığı ‘yaveş’) olan Yabis sözcüğüyle ilinti kurmaktadır.

Edirne’de ilk matbaa 1554 yılında, Selanik’teki veba salgınından kaçan Salamon ve Yasef Jabetz Kardeşler tarafından tesis edildi. Beraberlerinde getirdikleri donanımla Salamon ibn Verga’nın Shevet Yehudah ile Jozef ibn Varga’nın Shaarit Yosef ve R. Yosef Jabetz’in Perush Mesekhet Avot kitaplarını bastıktan sonra 1556’da tekrar Selanik’e döndüklerinde Edirne’de sona eren basım faaliyetinin yeniden canlanması ancak 19. yüzyılda mümkün oldu.

Kaynaklar: Smith, 263; Hatfutsot/familynames; Guggenheimer, 361; Güleryüz-Edirne.113.

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR