24 Kasım 2020 Salı 21:34

Soyadlarımız:Capo, Grayf, Hubeş,Shapiro

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 1629 görüntüleme
29 Eylül 2020 Salı

CAPO - CAPON - KAPON

Capo sözcüğü İspanyolca değişik anlamlarda kullanılmakta: başlık (bone), arabanın üstü (Türkçe ‘kaporta’nın muhtemel kökeni!), bir konuda bilgi sahibi uzman kişi, illegal işlere yakın ailelerde asıl baş olan kişi (1930’ların ABD sindeki İtalyan asıllı ünlü Mafya lideri Al Capone) de bu soyadından mı esinlendi dersiniz?

Capón yazımıyla sözcük ‘kısırlaştırılmış hayvan’ için kullanıldığı gibi ‘yenmek üzere beslenen ufak tavuk’ anlamına da gelmektedir.

İtalyanca Capo’nun karşılığı da ‘şef, baş patron’ olarak verilmekte, Capone de ‘tavuk besiciliği’ ile ilgili bir meslek adı olarak da kullanılmaktadır. İtalyanca argoda capone ‘boynuzlanmış’ anlamında bir takma ad, lakap olarak yer almaktadır.     

Kaynaklar: Dict.Hanks,1/284; Hatfutsot/familynames; Guggenheimner,146.           

 

GRAYF - GRAEF - GRİEF - GREİF 

Türkçemizde kısaca Grayf olarak okuyup yazabileceğimiz Aşkenaz soyadının Almanca yazıma göre değişik karşılıklarına rastlanmaktadır. Erişebildiklerimi özetliyorum, buyurun, seçiminizi kendiniz yapın…

*GRAEF: Almanca ‘Kont’ anlamımda GRAF’tan türemiştir. (Hatfutsot)

*GRAEF: Beit Hatfutsot ayrıca İbranice ‘Karov’ (Almancası Vorbeter = dua lideri, duayı yöneten kişi) sözcüğüne atıf yapmaktadır.  

*GRİEF: Beit Hatfutsot sözcüğü, Frankfurt Yahudi mahallesi (Judengasse) evlerinde sokak kapısı belirlemesi olarak kullanılan ve sonradan çoğu soyadına dönüşen hayvan imajlarından biri olan GRİFFİN ile bağdaştırmaktadır.

*GREİF: Guggenheimer mitolojide rastlanan bir kuş ile ilinti kurmaktadır.

*GREİF, GREİFF: Sn. Peter Greiff’den naklen: Mitolojide, başı ve vücudu aslan, kanat ve pençeleri kartal gibi olan efsanevi yaratık ‘griffin, griffon’un pençesi. 

*GREİF: Hanks’a göre açgözlü bir adama takılan lakaptır.

*GREİF, GREİFF: Elsdon’a göre, bir çiftliğin ustabaşısı, gözetmeni, yöneticisi anlamında bir İngiliz veya İskoç soyadı.

*GRİFF: Cins ismi sözcük olarak sözlük karşılığı ‘sap’.

*GREİFEN: Fiil olarak sözlük karşılığı ‘kavramak, tutmak, yakalamak’

*GREİFENHAGEN: Almanya’nın doğusunda Saksonya bölgesinde Arnstein iline bağlı bir köy.

*GRAF: Belirgin bir anlamı olmaksızın, karizmatik ve aristokrat algılama amacıyla üretilmiş bir sözcük. 

Kaynaklar: Hatfutsot/familynames; Elsdon,185; Dict.Hanks, 2/75 ve 2/82; Guggenheimer,  Sn. Peter Greiff (Madfrid) ile 21 Eylül 2020 tarihli iletişim.

HUBEŞ 

Yurdumuzda Hobeş olarak tanınan soyadı dünya genelinde değişik yazımları ile farklı anlamlara konu olmaktadır. Örneklemeye çalışalım:

Hobesh için Guggenhgeimer şifalı bitki ‘medic’i (kaba yonca) verirken Hövisch ve Hübsch için ‘kibarca, güzel, tamamlanmış’ anlamlarını nakleder. 

Rav David Sevi İbranice Hoveş sözcüğünün ‘İlk yardım hizmeti sağlayan kişilere' verilen bir sıfat olduğunu, ayrıca ‘kipa veya şapka taşıyan kişi’ anlamına da geldiğini ifade etmekte.

Menk, anlamını belirtmemekle beraber, Hobbach ve Habach’ı birer Aşkenaz soyadı olarak tanımlar.

Yurdumuzda Los Paşaros Sefardis Müzik Grubunun dört kurucusundan ikisi Selim Hubeş ve Yavuz Hubeş kardeşler ile tiyatro, sinema ve TV alanlarında İlk Türk Yahudi kadını olan Rozet Hubeş’in adlarını belirtmek isterim.

Kaynaklar: Guggenheimer, 342 ve 349; Menk 375; Rav David Sevi 18 Ağustos 2020 tarihli iletisi, Güleryüz-Mesleklerinde ;İlk Türk-Yahudi Kadınları.

 

SHAPİRO - SHAPIRA

Shapiro soyadının kökeni Orta Çağda Almanya’nın en eski beş Yahudi toplumundan biri olan Speyer(*) kentidir. 11. yüzyıldan beri mevcut Yahudi toplumu 14. yüzyılda yöreyi terk zorunluluğunda kalınca çoğu Macaristan ve Rusya’ya yöneldi. 

Diğer bir olasılık ‘güzel, olumlu’ anlamına gelen Aramice ‘şapir’ veya ‘güzellik’ anlamında İbranice ‘peer’ sözcükleriyle ilintisidir.

(*) Diğerleri Worms, Treves, Köln ve Mayence.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            

Kaynaklar:  Hatfutsot/familynames; Rottenberg, 348; Rav David Sevi. 22 Eylül 2020 iletisi

Tanah, Daniel, 4:21. 

 

 

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Mozotros Ailesi- İrvin Mandel

Mozotros Ailesi- İrvin Mandel

Tünelin Ucu-İzel ROZENTAL

Tünelin Ucu-İzel ROZENTAL