24 Kasım 2020 Salı 20:11

Soyadlarımız: Alkulumbre,Auerbach, Ehrenstein, Galipara, Kamayor, Pardes, Schorr

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 1432 görüntüleme
7 Ekim 2020 Çarşamba

ALKULUMBRE - ALCOLUMBRE

Franco’nun, belki de ön-ekine bakarak Arapça kökenli olarak varsaydığı Al-columbre soyadıyla ilgili değişik yaklaşımlar geliştirilebilmektedir.

İspanyolca ‘columbrar’ algılamak, ayırmak, varsaymak, belirlemek, sezmek ve benzeri değişik anlamlara gelmektedir.

Soyadını ‘Elche’ ve ‘Lumbre’den oluşan bir birleşik sözcük olarak yorumlarsak: Elche, Valencia Özerk Bölgesinde Alicante iline bağlı bir beldedir. Bugünkü yerinin yaklaşık 10 kilometre ötesinde kurulduğunda La Alcudia adını taşıyan yöre tahminen MÖ 600 yılında yerleşen İonyalılar tarafından Helike olarak adlandırılmıştı. Kartacalılar, Romalılar, Bizanslılar, Gotlar, Morolar(*) ve 13. yüzyılda Reconquista döneminde Aragon kralı tarafından ele geçirilmişti. Lumbre ise, İspanyolca, ‘ateş, ışık’ demektir. Bu durumda Alkulumbre soyadı ‘Elche kentinden yayılan ışık, aydınlık (mecazi manada)’ olarak algılanabilir.

Pinto ilk bölümü ‘el que’ yani ‘o ki’ şeklinde kullanarak ‘el que lumbre’ yan, ‘ışık saçam, ışık yakan, parlayan kişi’ gibi bir sonuca varmaktadır.

(*) Morolar: Kuzey Afrika’dan İberya Yarımadasına geçen Arap-Berberî savaşçılarına İspanyollar tarafından verilen genel isim.

Kaynaklar: en.wikipedia.org/wiki/elche; Pinto,50; Guggenheimer, 18; Franco, 285; Diccionario de sinónimos y antónimos © 2005 Espasa-Calpe.

AUERBACH

Bu Aşkenaz soyadının kökeni Almanya’nın Saksonya eyaletinde Auerbach kentidir. 1502 yılında kenti terke zorlanan Yahudilerden bazı aileler Osmanlı’ya yönelmişlerdi.

Ünlü filolog ve edebiyat eleştirmeni Prof. Eric Auerbach (1892,Berlin - 1957,ABD), Naziler Marburg Üniversitesindeki görevine tarafından son verildikten sonra İstanbul’a gelerek Mart 1935 - Ağustos 1945 döneminde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde ders vermişti. Eserlerinden, bu süre içinde yazdığı Mimesis adlı yapıtı dünyaca ünlü bir şaheser olarak bilinir.

Kaynak: Menk,146.

EHRENSTEİN

Almancadan çevirisi ‘onur taşı’ olan bu Aşkenaz soyadı Aaron (Harun) Peygamberin adından esinlenmiştir. 

Ayrıca Almanya’nın değişik yörelerinde, Aaron veya Aharon adının Almancası ‘Arn’ sözcüğünden türemiş Arnstein, Arnsdorf, Arnsberg vb. gibi kentler de bu soyadıyla ilintilidir.

Kaynaklar: Hatfutsot/familynames; Menk,252. 

GALİPAPA

Franco’nun Grek kökenli olarak tanımladığı bu soyadını Guggenheim de Rodos’ta değerli Talmud bilginleri yetiştirmiş bir ailenin lakabı olarak ve Yunanca kali=güzel, papa=baba sözcüklerinden hareketle ‘güzel baba’ şeklinde tarif eder.

Buna mukabil Jewish Encylopedia 14. yüzyılda İspanya’da Huesca ve Pamplona Hahami Hayim Galipapa’nin yaşadığını, Hanks da 15. yüzyılda Valensiya’da bu soyadına rastlandığını belirtmektedir.

Eisenbeth’e göre ise sözcüğün kökeni Aramicedir.

Kaynaklar: Franco,295; Guggenheimer, 261; R.Gotthel-M.Kayserling: Jew.Enc/6478; Dict.Hanks.2/7.

KAMAYOR

İtalya’nın Toskanya Bölgesi Lucca ilinde 190 yılında Romalılar tarafından Campus Maior adıyla kurulmuş Campus Maior’un etrafına Got ve Bizans istilalarından sonra 1380 yılında surlar inşa edilmiştir.  

Adı Camaior olarak kısaltılan Campus Maior yöresi günümüzde, arkası dağlara yaslanırken önü Akdeniz’e açılan plajıyla ünlüdür. Bu turistik beldede yalnız yaz aylarında açık olan bir de sinagog vardır.

Kaynaklar: Hatfutsot/familynames; visittuscany.com/en/destinations/camaiore; summerinitaly.com/Guide/camaiore.

PARDES

Anlamı ‘meyve bahçesi’ olan bu soyadına hem Sefarad hem de Aşkenaz toplumda rastlanır.

Kaynak: Guggenheimer, 576. 

SCHOR - SCHORR

Schorr İbranice boğa, öküz anlamında olup Tevrat’ta (Yasanın Tekrarı, 33:17) Musa’nın İsrael oymaklarını kutsarken Jozef (Yusuf) için kullandığı sıfat olarak geçer. Kökenciler bu Aşkenaz soyadının anlamı konusunda hemfikirdir. 

Bazen Shor yazımıyla ‘Shohet ve Rav’ anlamında bir mesleği tarif eden bir akronim (kısma ad) olarak rastlanmaktadır.

Kaynaklar: Hatfutsot/familynames; Guggenheimer, 677; Menk, 870.

 

 

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Mozotros Ailesi- İrvin Mandel

Mozotros Ailesi- İrvin Mandel

Tünelin Ucu-İzel ROZENTAL

Tünelin Ucu-İzel ROZENTAL