1 Mart 2021 Pazartesi 04:56
vakko
vakko

TU BİŞVAT- Masadaki meyveler ve duaları

Nazlı DOENYAS Kavram 2723 görüntüleme
20 Ocak 2021 Çarşamba

TU BİŞVAT SEDERİ

İstanbul Sefarad Cemaati adetlerine göre Tu Bişvat Sederinde, 14 Şevat’ı 15 Şevat’a bağlayan akşam - bu sene 27 Ocak Çarşamba gecesi - yemekten ve Birkat Amazon’dan hemen sonra, yemek masası Kutsal Topraklarda yetişen buğday, arpa, üzüm, hurma, nar, zeytin, incir başta olmak üzere türlü meyvelerle donatılır.

Ağaçta yetişen bir meyve için Aets, toprakta yetişen bir meyve için Aadama berahası söylendikten sonra masada bulunan ve bu berahaya uyan başka meyve yenildiğinde berahanın tekrarlanmasına gerek yoktur. Masada bulunan tüm ağaçta yetişen meyveler için bir …Aets berahası, masadaki tüm toprakta yetişen meyveler için bir …Aadama berahası söylenir.

TEİLİM (Zebur) kitabında 120. Mezmur (Teilim kitabındaki kutsal şiirlerden) başlanır, 134. Mezmur’un sonuna kadar okunur.

Bu 15 mezmur, ya sederin başında peş peşe okunur ya da isteğe göre, meyveler yenirken aralarda okunabilir. Sırasıyla önce bir mezmur, sonra meyve ve meyvenin duası, sonra diğer mezmur, meyve ve meyvenin duası… Şeklinde devam edebilir.

 ŞEEHEYANU - O zamana kadar henüz yemediğimiz meyve çeşitleri varsa, bunları Tu Bişvat’ta yemeye özen gösteririz. Böylece Şeeheyanu berahasını da söylemiş oluruz. Şeeheyanu berahasını, o meyveye ait kendi berahasını söyledikten sonra söyleriz. Diğer bir deyişle önce ...Aets veya Aadama, sonra Şeeheyanu berahası şeklinde söyleriz: “Baruh Ata AD. Elo-enu Meleh Aolam Şeeheyanu Vekiyemanu Veigianu Lazeman Aze.” (Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, çünkü bizi yaşattın, ayakta tuttun ve bugünlere eriştirdin.)

1) BUĞDAY: Herkes buğdayı temsilen eline bir kurabiye alır ve ona özgü berahayı söyler: “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Mine Mezonot.”(Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, yiyecek çeşitlerini yaratan.) Ve kurabiyeyi yer.

2) ZEYTİN: Evin sahibi bir zeytin alıp, duasını söyler: “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Peri Aets.” (Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, ağacın meyvesini yaratan) ve zeytini yer.

3) HURMA: Masada bulunanlardan birine hurma verilir. Duasını söyler: “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Peri Aets. (Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, ağacın meyvesini yaratan) sonra hurmayı yer.

4) ÜZÜM: Masadakilerden birine kuru veya yaş üzüm verilir. Duasını söyler:  “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Peri Aets. (Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, ağacın meyvesini yaratan) sonra yer.

5) KAŞER ŞARAP veya ÜZÜM SUYU: Herkes eline bir bardak kaşer şarap alır ve onun duasını söyler: “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Peri Agefen.” (Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, bağın meyvesini yaratan), sonra içer.

6) İNCİR: Masada bulunanlardan birine incir verilir.

a)    Önce, Şir Aşirim’de (Ezgiler Ezgisi) bulunan şu pasuklar, şarkılarla okunur (şarkısız da okunabilir): 

“Tseena Urena Benot Tsiyon Bameleh Şelomo Baatara Şeitera Lo İmo Beyom Hatunato Uvyom Simhat Libo ve Ateena Haneta Pagea Veagefanim Semadar Natenu Reah, Kumi Lah Rayati Yafati Ulhi Lah.”

b)   Sonra meyvenin kendi berahasını: “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Peri Aets”(Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, ağacın meyvesini yaratan) söyler ve sonra inciri yer.

7) NAR: Masadakilerden birine nar verilir.

a)    Önce, Şir Aşirim’den şu pasuk, şarkılarla okunur (şarkısız da okunabilir): 

Kehut Aşani Siftotayih Umidbareh Nave, Kefelah Arimonrakateh Mibaad Letsamateh.

b)   Sonra meyvenin kendi berahasını: “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Peri Aets.” (Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, ağacın meyvesini yaratan) söyler ve sonra narı yer.

8) BADEM, FINDIK, PORTAKAL, ELMA, CEVİZ vb: Henüz AETS berahasını söylememiş kişilere diğer ağaç meyveleri verilir, bu kişiler, “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Peri Aets”(Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, ağacın meyvesini yaratan) berahasını söyler ve sonra badem, fındık, portakal veya diğer ağaç meyvelerinden yer.

ELMA: Elma yeneceği zaman:

a)    Önce Şİr Aşirim’den şu pasuk şarkılarla okunur (şarkısız da okunabilir):

“Ketapuah Baatse Ayaar Ken Dodi Ben Abanim, Betsilo Himadti Veyaşavti Ufiryo Matok Lehiki.”

b)   Sonra meyvenin kendi berahası, “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Peri Aets”(Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, ağacın meyvesini yaratan) söylenir ve elma yenir.

CEVİZ:

a)    Önce Şir Aşirim’den:

“El Ginat Egoz Yaradti Lirot Beibe Anahal, Lirot Afareha Agefen Enetsu Arimonim, Lo Yadati Nafşi Samatni Markevot Ami Nadiv” pasuğu, şarkılarla söylenir (şarkısız da okunabilir).

b)   Ardından kendi berahası “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Peri Aets” (Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, ağacın meyvesini yaratan)    söylenir ve ceviz yenir.

9) TOPRAKTA YETİŞEN MEYVELER: Ağaç meyvelerinin dağıtımı bittikten sonra sıra toprakta yetişen meyvelere gelir: muz, havuç, karpuz, kavun veya onlara benzer leblebi, yerfıstığı alınır, berahası söylenir: “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Bore Peri Aadama” (Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, toprağın meyvesini yaratan), sonra yenilir.

10) ARPA: Tora’daki arpa ürününü hatırlamak için bira alınır, bira için beraha söylenir: “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Şeakol Nihiya Bidvaro.” (Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı ki her şey sözü ile oluştu) ve sonra içilir. (Bu beraha masadaki çikolata, şeker, içecek çeşitleri için de söylenir.)

11) MEYVELERİN KOKUSU: Limon veya etrog (Sukot Bayramında lulav’la birlikte tuttuğumuz güzel kokulu turunçgil) alınır. Ona özel beraha söylenir: “Baruh Ata Ad. Elo-enu Meleh Aolam Anoten Reah Tov Baperot” (Kutsalsın Sen Tanrı’mız, Evrenin Kralı, meyvelere iyi koku veren), sonra koklanır.

 

Tu Bişvat Nedir, Tu Bişvat Felsefesi, Tu Bişvat Hakkında Bilinmesi Gerekenler, Toprağın Kuralları, Tu Bişvat Yemek Tarifleri, Tu Bişvat Sederi Dualarının uygulamalı Videosu:

http://www.sevivon.com/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=36&Itemid=109

 

Önemli Not:  Yazıda kısa bir özet olarak verilmiş olan bilgiler, okuyucuya konu hakkında fikir vermek amacıyla www.chabad.org, www.ou.org, aish.com, morashasyllabus.com, www.jewishtreats.org, sevivon.com sitelerinden, Inside Time, The Book of Our Heritage, Time Pieces ve GÖZLEM’in El Gid Para El Pratikante, Teilim, Pirke Avot, Yahudilik Ansiklopedisi kitaplarından ve Ortaköy Etz-Ahayim Sinagogu Tu Bişvat Rehberi’nden derlenerek hazırlanmıştır. Cemaatlerin farklı gelenekleri ve uygulamaları olabildiği için özel günler ve uygulamalar hakkında en doğru ve detaylı bilgiler için, cemaatin kendi Rabi’lerine başvurması gerekir.

 

*Katkıları için Rav İzak Peres’e teşekkür ederiz.

 

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

GZ

MOZOTROS AİLESİ

MOZOTROS AİLESİ

TÜNELİN UCU

TÜNELİN UCU