5 Ağustos 2021 Perşembe 21:52

Soyadlarımız... ÇELEBON, ALBAĞLI, MOŞKATEL, SANSOLO, YERUHAM

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 2521 görüntüleme
27 Ocak 2021 Çarşamba

ALBAĞLI

Guggenheim, Albaglı soyadının İspanya’da 1244 tarihli bir belgede okunduğunu ve anlamının Arapça ‘katır sürücüsü’ olduğu bilgisini vermekte.  

Pinto’nun, Manisa yöresinde Yahudilerin bağcılık ve şarap üretimiyle uğraştıklarından hareketle kurmaya çalıştığı ilinti, bu soyadına İspanya’da 13. yüzyıldan beri rastlandığı dikkate alınırsa pek olası gözükmüyor.

Kaynaklar: Guggenheimer,18; Pinto, 45.

 

ÇELEBON

Bu soyadının kökeni Türkçe ‘çelebi’ sözcüğüdür. Türk Dil Kurumu, eskiden Hristiyan tüccarı ifade etmek için kullanılan çelebinin esas anlamını ‘görgülü, terbiyeli, olgun’ bir kimseyi belirten bir sıfat olarak verir.

Kaynaklar: sözlük.gov.tr

 

MOŞKATEL

Moscatel, özellikle Portekiz’de Satύbal bölgesinde ve Tras-os-Montes bölgesi Favaias köyünde Muskat (misket) üzümünden üretilen tatlı bir beyaz şarap türünün adıdır. Bağcılık veya şarap üretimi / ticareti gibi bir meslek adını ifade edebilir.

Dict. Amer. Muskat’ı bir Alman ve Aşkenaz soyadı olarak belirtmekte ve anlamını ‘baharat tüccarı’ olarak vermekte, Yahudi soyadı olarak da bir süs tamlaması olarak görmektedir.

Beth Hatfutsot mosca veya moska’nın değişik dillerde anlamlarına dayanarak bu soyadının bir takma ad (İspanyolca ‘sinek’), meslek (Almanca ‘misk’) veya köken (İtalyanca ‘Moskova) olması ihtimallerine de değinir.

Kaynaklar: fr.wikipedia.org.wiki; Dict.Amer., 3/639; Hatfutsot/136012.

           

SANSOLO

Sansolo veya San Zoles İspanya’nın Bask bölgesinde Burgos ve Avila yakınlarında bir yerleşim merkezidir. Adını muhtemelen Katolik Azizlerinden San Zolkes (Saint Zoilus)’dan alır.

Sansolo soyadına Rodos ve Korfu’da sıkça rastlanması, İspanya’dan ayrılmak zorunda kalan Yahudilerinin doğrudan veya İtalya aktarmalı olarak bu adalara göç etmiş olduklarını gösterir. Nitekim İstanbul’da yaşayan Sonsolo aile fertleri de atalarının Anadolu’ya Rodos’tan geldiklerini ifade etmişlerdi.

İzmir-Basmahanede Agios Voukolos (Aya Vuikla) mahallesinde bir yapı, Haham Hayim Shmuel Şonsol tarafından sinagog olarak kullanılmak üzere bağışlanmış ve 19 Nisan 5665 (24 Nisan 1905) tarihinde hizmete girmişti. Sinagogun, Sultan Reşat Tuğralı 4 Şevval 1327 (19 Ekim 1909) tarihli ruhsatı, Aydın Valisi Mahmud Muhtar Paşa’ya gönderilmişti. Galante tarih belirtmeden “Ayavoukla’da bir evin sinagoga dönüştürülmesi” olarak özetlediği bir iradeden bahseder.

Kaynaklar: Galante 1986, 5/201 - BOA.Kilise Defteri No.5, s.119; Şayın Erol Sansolo ile Mayıs 2020 telefon görüşmesi.     

 

YERUHAM - YEROHAM

TaNaH’ın değişik kitaplarında (örneğin: 1.Samuel, 1.Tarihler, 2.Tarihler, Nehemya, Oşea, 14.3,) Yeroham veya Yeruham olarak rastlanan bu sözcük ‘sevilen, şefkat gösterilen, merhamet bulan’ anlamlarına gelir.

İsrail’in güneyinde Negev Çölünde tarihi Tel Rahma yöresinde 1951 yılında kurulan bir yerleşim merkezi Yeruham adını taşımakta.

Kaynaklar: eastons-bible-dictionary

 

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental