29 Temmuz 2021 Perşembe 19:16
Radisson

SOYADLARIMIZ... BENADOR, KOHEN, LEIBOWITZ, MEROVIÇ

Naim A. GÜLERYÜZ Perspektif 5341 görüntüleme
3 Mart 2021 Çarşamba

BENADOR

‘Oğlu’ anlamında ‘ben’ ekinden sonra gelen tanımlama takısı ‘a’yı izleyen ‘dor’un İbranice karşılığı ‘nesil, kuşak, soy’dur. Bu durumda söz konusu soyadı ‘bu soyun veya bu kuşağın oğlu’ olarak yorumlanabilir.

 

KOHEN

Ko(h)en muhtemelen tarihin en eski ve en yaygın soyadıdır. Sözcük, merkezi Sami dillerinde(*) yaygın olan ‘k.h.n.’ kökünden türemiştir. Türkçe (ve Arapça) dillerinde ‘kâhin’ olarak yer almaktadır. Kâhin sözcüğünün TDK sözlüğündeki ‘Yahudilerin din reisi’ tanımı Musevi dinindeki anlamını tam olarak yansıtmamaktadır. 

Ko(h)en sözcüğü, genel olarak yüksek rütbeli (üst düzey) bir görevi ifade eder. Örneğin İsrail Hahambaşısı’nın görev süresi ‘kien’ sözcüğüyle belirtilir. Kohenlerin görevi halk ile Tanrı arasında ibadet bağlantısını kurmak, din hakkında eğitmektir. Mısır çıkışından sonra 40 yıl boyunca çölde ‘Miskan’da (taşınabilir çardak) ve Büyük Tapınak Bet Amikdaş inşa edildikten MS 70 yılında ikinci kez yıkılışına kadar orada kutsanmış törenlerin icrasından, adaklardan ve ritüellerin uygulanmasından sorumlu olan Kohenler Musa Peygamberin ağabeyi Aaron’un baba-soyundan gelirlerdi. Kohen’lik bir ayrıcalık ise de birçok özelliklere ve kısıtlamalara bağlıdır.

Kohen’in çoğulu ‘Kohanim’dir. Ancak Tevrat’ın Çıkış (Şemot) kitabında (19:6 – Yitro Peraşası) Kohanim sözcüğü ile tüm Yahudi nüfusuna atıf yapıır. Bu tanımlama ile, İsrailoğullarının ‘seçilmiş’ olmasının kendilerine bir hükümdarlık üstünlüğü sağlamadığı, fakat ‘öğretmenlik ve rehberlik’ gibi kutsal bir görevi ifa etme yükümlülüğü vurgulanır.

Kohen’in değişik dillerde Kan, Kohn, Kahane, Kagan, Kahn, Coen, Cowan, Cain ve yüzlerce benzerine rastlanır. Bazen de ‘Otantik Kohen’ anlamında Kohen-Zedek sıfatı (kısaltılmışı Katz) örneğinde görüldüğü gibi bir ekle beraber anılır.

(*) Merkezi Sami dilleri: Ugarit, Fenike, Moabit, Edemit ve benzeri tükenmiş dillerle Arapça, İbranice, Habeşçe ve yeni-Aramice.

Kaynaklar: Tevrat-Şemot (çev.Moşe Farsi); Rav David Sevi 23 Şubat 2021 tarihli iletisi; en.m.wikipedia.org/wiki/Kohen; Hatfutsot/153861 ve 161812.

 

LEIBOWITZ

Bir Aşkenaz soyadıdır. Leibl, Tevrat’ta bahsi geçen Yehuda’nın (Yaratılış, 49:9) kinui’si ‘aslan’ın Almanca karşılığı Loewe’nin bir şeklidir. Almanca ‘den/dan’ karşılığı ‘-owitz’ eki ‘oğlu’ anlamına da yorumlanır.  

Coğrafya yer ismi açısından Loewe ve değişkenlerine farklı ülkelerde kent adı olarak sıkça rastlanır. Örneğin, İspanya’da Leon, Fransa’da Lyon, Belçika’da Leuven, Polonya’da Lwow, Slovakya’da Levice vs.

Kaynaklar: Hatfutsot/246215; Guggenheimer,455; Menk.

 

MEROVIÇ – MEEROVICH

‘Isık yayan, ışıklandıran, aydınlatan’ anlamında Meir adının Aşkenaz toplumda karşılığıdır.

Kaynaklar: Guggenheimer, 503.

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel