23 Ekim 2021 Cumartesi 23:28
Op Dr Mücteba Gündüz

El primer Muzeo Djudio en el mundo

Metin DELEVİ Judeo-Espanyol 1374 görüntüleme
26 Mayıs 2021 Çarşamba

Si mirash al kalendaryo enternasyonal, kada dia se selebra un sujeto, un kavzo lokalmente o enternasyonalamente. El 18 de Mayo de 2021 era el Dia Enternasyonal de los Muzeos. Kon esta okazyon vos kero kontar en kurto, la istorya del Muzeo Djudio de Vienna, ke kuando se fundyo era el primer muzeo djudio en el mundo.

Fundido en 1895, la idea detras del Muzeo Djudio era de sostener i amejorear la konosensya i el entereso por la kultura i la istorya djudia. Fue apoyado i dirijado por la Sosyedad para la Koleksyon i Prezervasyon de los Monumentos Istorikos i Artistikos de la Djuderia. Vos kero travar la atansyon sovre el fakto ke en estos tyempos el antisemitizmo en la Evropa estava kaji en la sima. En el empesijo, el muzeo estava sentrado en partikular en las kulturas de las komunidades djudias de Vienna i Galicia, ma, despues de la Primera Gerra Mundial, empesaron tambyen a meter  ekspozisyones sovre el sionizmo i la Palestina.

Despues de estar enstalado en diferente lugares, en 1913, el Muzeo Djudio paso a la eskola Talmud Tora en Leopoldstadt. En este tyempo, la koleksiyon del muzeo teniya mas de 3.400 objektos. Teniya mas o menos diez mil artikulos kuando los Nazis serraron el muzeo en 1938 despues del Anschluss, la aneksyon de Austria a la Alemanya. Los artefaktos arrevatados se distribuyeron entre varios muzeos i el Muzeo de Istorya Natural de Vienna empleyo syertos artifaktos para una ekspozisyon antisemita yamada  "Las propiedades korporales i spirituales de los Djudios".

Despues de la Segunda Gerra Mundial, despues ke las komunidades djudias de la Evropa empesaron a establesersen de muevo, los artefaktos orijinales del muzeo ke se aviyan sakeados empesaron a tornar al muzeo. Fue un proseso ke kontinuo asta la dekada de 1990, i mezmo despues, no tornaron  todas las posesyones orijinales del muzeo. Munchos artikulos fueron destruyidos o rovados. Se deve saver ke, verso la fin de la gerra, munchos artikulos fueron yevados a la Rusia despues ke los Rusos empesaron a entrar a las sivdades almanes.

En 1988, la sivdad inoguro el muevo Muzeo Djudio de Vienna, i la primera koleksyon del muzeo se ekspozo en una enstalasyon en el Palais Eskeles en Dorotheergasse en 1993. En Octubre de 2000, se avriyo un segundo muzeo djudio en Vienna, ke se konose komo Museum Judenplatz.

En eskapando, vos kero akodrar ke el Muzeo Djudio de Estambol se inoguro en 2001, en el Kal Zulfaris, i estuvo aya asta 2015. Oy en dia, muestro muzeo se topa en el anekso de Neve Shalom.

Siz de yorumunuzu yapın

Tüm Yorumları Görün
Yorum Yapmak için üye girişi yapın!Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor...
Üye Girişi yapmak için Tıklayın

İLGİLİ HABERLER

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şalom TV GZ

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

TÜNELİN UCU - İzel Rozental

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel

MOZOTROS AİLESİ - İrvin Mandel